Liên danh 4 thành viên trúng gói thầu 440 tỷ suối Bưng Môn: Bài học phân vai và cộng hưởng năng lực

Trong bối cảnh các đại dự án hạ tầng giao thông và đại công trình quốc gia được đẩy mạnh triển khai với quy mô gói thầu lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng, việc một nhà thầu độc lập có thể tự mình đáp ứng 100% yêu cầu về doanh thu bình quân, hạn mức tín dụng và số lượng thiết bị cơ giới chuyên dụng là điều vô cùng nan giải.

Mô hình liên danh dự thầu (Joint Venture) chính là lời giải chiến lược tối ưu giúp các doanh nghiệp vừa và lớn "bắt tay" nhau, biến những điểm yếu riêng lẻ thành sức mạnh tổng hợp áp đảo.

Vụ việc kết quả lựa chọn nhà thầu vừa được công bố tại Gói thầu số 09 Thi công xây dựng công trình tuyến suối Bưng Môn trị giá gần 440 tỷ đồng thuộc Dự án Tiêu thoát nước khu vực ngoài sân bay Long Thành là một bài học mẫu mực về nghệ thuật phân vai và liên kết năng lực trong đấu thầu hạ tầng.

                    MÔ HÌNH CỘNG HƯỞNG NĂNG LỰC LIÊN DANH 4 BÊN
┌─────────────────────────┐     ┌─────────────────────────┐     ┌─────────────────────────┐
│     THÀNH VIÊN 1        │     │      THÀNH VIÊN 2       │     │     THÀNH VIÊN 3 & 4    │
│  (Cơ giới & Xây lắp 9)  │     │   (Hưng Khang Nghĩa)    │     │(Giao thông Thái Sơn &   │
│ Năng lực đào đắp, san lấp│    │ Cung ứng vật liệu đá,   │     │ Xây dựng 68 Minh Đức)   │
│ cơ giới đại công trình  │     │ trạm trộn & thi công nền│     │ Kết cấu cống, kè bê tông│
└─────────────────────────┘     └─────────────────────────┘     └─────────────────────────┘
                                             │
                                             ▼
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│              SỨC MẠNH LIÊN DANH TRÚNG GÓI THẦU HẠ TẦNG 440 TỶ ĐỒNG                      │
│ • Đáp ứng 100% hạn mức tín dụng & bảo lãnh ngân hàng chục tỷ đồng                       │
│ • Thỏa mãn toàn diện máy móc cơ giới nặng và đội ngũ chỉ huy trưởng giàu kinh nghiệm    │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

Bài viết này đi sâu phân tích cơ cấu pháp lý của gói thầu suối Bưng Môn, làm rõ những nguyên tắc vàng khi soạn thảo Thỏa thuận liên danh theo Luật Đấu thầu 2023, đồng thời hướng dẫn phương pháp thiết kế bộ hồ sơ năng lực liên danh sắc bén cho các nhà thầu xây lắp.

---

Toàn cảnh gói thầu 440 tỷ suối Bưng Môn: Dự án trọng điểm ngoài sân bay Long Thành

Cảng hàng không quốc tế Long Thành là siêu dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia. Để bảo đảm toàn bộ diện tích hàng nghìn hecta của sân bay không bị ngập úng khi đưa vào vận hành, hệ thống các kênh mương và sông suối tiêu thoát nước ngoại vi giữ vai trò huyết mạch sống còn.

Gói thầu số 09 "Thi công xây dựng công trình tuyến suối Bưng Môn" thuộc Dự án Tiêu thoát nước khu vực ngoài sân bay Long Thành (giai đoạn 1) do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp tỉnh Đồng Nai làm chủ đầu tư:

• Giá dự toán gói thầu: 440.798.000.000 đồng (hơn 440,7 tỷ đồng).
• Giá trúng thầu được phê duyệt: 439.999.000.000 đồng (hơn 439,9 tỷ đồng).
• Hình thức đấu thầu: Đấu thầu rộng rãi qua mạng trong nước trên Hệ thống Mạng Đấu thầu Quốc gia.
• Thời gian thực hiện: Đáp ứng yêu cầu tiến độ khẩn trương để đồng bộ cùng tiến độ khánh thành đường cất hạ cánh sân bay Long Thành.

Nhà thầu chiến thắng là Liên danh 4 thành viên gồm:

1. Công ty CP Cơ giới và Xây lắp số 9 (LICOGI 9 - đơn vị đứng đầu liên danh).
2. Công ty TNHH Hưng Khang Nghĩa.
3. Công ty CP Xây dựng Công trình Giao thông Thái Sơn.
4. Công ty CP - Tổng công ty Xây dựng 68 Minh Đức.

                   CƠ CẤU PHÂN BỔ NĂNG LỰC TRONG LIÊN DANH
+----------------------------+-----------------------------+-------------------------------------+
| THÀNH VIÊN LIÊN DANH       | VAI TRÒ CHỦ ĐẠO             | ĐÓNG GÓP NĂNG LỰC CỐT LÕI           |
+----------------------------+-----------------------------+-------------------------------------+
| Cơ giới & Xây lắp số 9     | Thành viên đứng đầu         | Dàn máy xúc, xe ủi, lu rung công suất|
| (LICOGI 9)                 | Đại diện giao dịch với CĐT  | lớn; năng lực đào đắp lòng suối     |
+----------------------------+-----------------------------+-------------------------------------+
| Hưng Khang Nghĩa           | Thành viên liên danh        | Cung ứng vật liệu cát, đá, cấp phối;|
|                            |                             | trạm trộn bê tông thương phẩm       |
+----------------------------+-----------------------------+-------------------------------------+
| Xây dựng GT Thái Sơn       | Thành viên liên danh        | Thi công các công trình cầu cống,   |
|                            |                             | đường gom dân sinh dọc tuyến thoát  |
+----------------------------+-----------------------------+-------------------------------------+
| Xây dựng 68 Minh Đức       | Thành viên liên danh        | Xử lý gia cố kè mái nghiêng, ép cọc |
|                            |                             | bê tông dự ứng lực chống xói mòn    |
+----------------------------+-----------------------------+-------------------------------------+

---

Cơ chế phân vai "kiềng 4 chân" trong thỏa thuận liên danh trúng thầu

Tại sao gói thầu này lại cần tới sự chung tay của 4 doanh nghiệp? Câu trả lời nằm ở tính chất đa mục tiêu và địa chất phức tạp của công trình tuyến suối Bưng Môn.

1. Giải bài toán năng lực tài chính và bảo lãnh thầu

Để tham gia gói thầu 440 tỷ đồng, E-HSMT đặt ra các tiêu chuẩn tài chính cực kỳ khắt khe:

• Doanh thu bình quân 3 năm gần nhất phải đạt từ 400 đến 600 tỷ đồng.
• Giá trị tài sản ròng và nguồn vốn lưu động khả dụng tối thiểu hàng trăm tỷ đồng.
• Thư bảo lãnh dự thầu ngân hàng trị giá từ 6,6 đến 8,8 tỷ đồng.

Nếu đứng độc lập, rất ít doanh nghiệp tầm trung có thể chịu nổi áp lực phong tỏa hạn mức tín dụng ngân hàng lớn đến vậy. Khi liên danh 4 bên, mỗi doanh nghiệp chỉ cần gánh vác tương ứng theo tỷ lệ phần trăm công việc đăng ký (ví dụ: 35% - 25% - 20% - 20%), giúp giải tỏa áp lực vốn và chia sẻ rủi ro tài chính một cách an toàn.

2. Bù trừ sở trường thi công cơ giới và công nghệ kè sông

Tuyến suối Bưng Môn có chiều dài nhiều km đi qua vùng địa hình trũng thấp, đất yếu và mực nước ngầm thay đổi theo mùa. Công trình bao gồm cả khối lượng đào đất hàng triệu mét khối, xây dựng cống hộp khẩu độ lớn, đổ bê tông bản đáy và gia cố mái kè chống sạt lở.

Bằng cách liên kết:

• LICOGI 9 phát huy tối đa đội xe máy cơ giới san đào chuyên nghiệp.
• Thái Sơn phụ trách kết cấu bê tông cốt thép khẩu độ lớn.
• 68 Minh Đức đưa vào các giải pháp ép cọc và công nghệ kè bờ sông chuyên biệt.
• Hưng Khang Nghĩa bảo đảm chuỗi cung ứng vật liệu không bị đứt gãy.

Sự phân vai rõ ràng này tạo nên một cỗ máy thi công nhịp nhàng, đáp ứng trọn vẹn cả tiêu chí về kỹ thuật lẫn tiến độ mà chủ đầu tư đề ra. Để hiểu sâu hơn về phương pháp liên kết này, doanh nghiệp có thể tham khảo cẩm nang chiến lược lập hồ sơ liên danh chào thầu.

---

5 cái bẫy chết người khi lập thỏa thuận liên danh khiến nhà thầu bị loại

Mặc dù liên danh là phương án tuyệt vời để nhân đôi sức mạnh, thực tiễn xét thầu cho thấy không ít liên danh hùng mạnh đã bị loại tức tưởi ngay tại bước đánh giá tính hợp lệ chỉ vì những sai sót sơ đẳng trong Thỏa thuận liên danh:

                 5 CÁI BẪY PHÁP LÝ TRONG THỎA THUẬN LIÊN DANH
┌─────────────────────────────────┬─────────────────────────────────┐
│ 1. Không xác định rõ thành viên │ 2. Phân công công việc mơ hồ,   │
│    đứng đầu liên danh hợp pháp  │    dùng từ ngữ "chung chung"    │
├─────────────────────────────────┼─────────────────────────────────┤
│ 3. Tổng tỷ lệ % công việc không │ 4. Bảo lãnh dự thầu không đứng  │
│    tròn trịa 100%               │    tên đầy đủ các thành viên    │
├─────────────────────────────────┴─────────────────────────────────┤
│ 5. Đánh tráo năng lực: Thành viên phụ không đủ điều kiện pháp lý  │
│ ──> HẬU QUẢ: TOÀN BỘ LIÊN DANH BỊ LOẠI NGAY TẠI BƯỚC ĐÁNH GIÁ SƠ BỘ│
└───────────────────────────────────────────────────────────────────┘

Cái bẫy 1: Không ghi rõ phân định công việc cụ thể

Theo Mẫu số 03 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong Thỏa thuận liên danh bắt buộc phải ghi rõ: Thành viên A phụ trách hạng mục gì, chiếm bao nhiêu % giá trị gói thầu. Nếu chỉ ghi chung chung: "Các thành viên cùng nhau phối hợp thi công toàn bộ công trình" hoặc "Tỷ lệ phân chia sẽ thống nhất sau khi trúng thầu", hồ sơ dự thầu sẽ bị đánh giá là KHÔNG HỢP LỆ và bị loại ngay lập tức mà không được giải trình bổ sung.

Cái bẫy 2: Lỗi số học tổng tỷ lệ phần trăm khác 100%

Khi có từ 3 đến 5 thành viên tham gia liên danh, các bên thường phân chia theo các con số lẻ (ví dụ: 33,33% - 25,5%...). Nếu khâu cộng dồn bị lệch dù chỉ 0,01% (tổng bằng 99,99% hoặc 100,01%), hệ thống Webform của Mạng Đấu thầu Quốc gia hoặc Tổ chuyên gia sẽ xem đây là lỗi mâu thuẫn nội dung cơ bản.

Cái bẫy 3: Thành viên đứng đầu không có quyền hạn pháp lý đầy đủ

Thỏa thuận liên danh phải ủy quyền rõ ràng cho người đại diện theo pháp luật của thành viên đứng đầu được ký đơn dự thầu, ký số nộp thầu, ký văn bản làm rõ và thương thảo hợp đồng. Nếu nội dung ủy quyền bị khuyết thiếu một trong các quyền này, tính pháp lý của toàn bộ E-HSDT sẽ bị vô hiệu.

Cái bẫy 4: Sai sót trong thư bảo lãnh dự thầu liên danh

Nếu thành viên đứng đầu đứng ra phát hành một thư bảo lãnh dự thầu duy nhất cho cả liên danh, trong nội dung thư bảo lãnh của ngân hàng bắt buộc phải ghi rõ tên của tất cả 4 thành viên liên danh. Vấn đề này đã được phân tích rất kỹ qua trường hợp thực tế trong bài viết bảo lãnh dự thầu và những sai sót loại nhà thầu.

Cái bẫy 5: Một thành viên vi phạm tư cách hợp lệ đánh sập cả liên danh

Theo nguyên tắc liên đới chịu trách nhiệm: Nếu 3 thành viên đều là doanh nghiệp uy tín nhưng thành viên thứ 4 bị phát hiện đang trong thời gian bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu, hoặc nợ thuế quá hạn, hoặc bị phong tỏa tài khoản ngân hàng, thì toàn bộ liên danh sẽ bị loại.

---

Ràng buộc pháp lý về tài khoản thanh toán và trách nhiệm liên đới

Theo quy định tại Điều 5 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và hướng dẫn thi hành tại Nghị định 24/2024/NĐ-CP, các nhà thầu tham gia liên danh phải đặc biệt lưu ý hai chế định bắt buộc:

                  CHẾ ĐỊNH TRÁCH NHIỆM TRONG ĐẤU THẦU LIÊN DANH
┌───────────────────────────────────────┬───────────────────────────────────────┐
│ NGUYÊN TẮC TRÁCH NHIỆM LIÊN ĐỚI       │ CƠ CHẾ QUẢN LÝ DÒNG TIỀN THANH TOÁN   │
├───────────────────────────────────────┼───────────────────────────────────────┤
│ • Từng thành viên chịu trách nhiệm    │ • Có thể mở Tài khoản chung của       │
│   trước Chủ đầu tư về phần việc mình  │   liên danh để nhận giải ngân         │
│ • CÁC THÀNH VIÊN LIÊN ĐỚI CHỊU TRÁCH  │ • Hoặc Chủ đầu tư chuyển khoản trực   │
│   NHIỆM VỀ TOÀN BỘ TIẾN ĐỘ VÀ CHẤT    │   tiếp cho từng thành viên theo tỷ lệ │
│   LƯỢNG CỦA CẢ GÓI THẦU 440 TỶ        │   nghiệm thu thực tế ngoài công trường│
└───────────────────────────────────────┴───────────────────────────────────────┘

1. Trách nhiệm liên đới vô điều kiện: Nếu một thành viên trong liên danh bị phá sản hoặc bỏ dở công việc giữa chừng, các thành viên còn lại có nghĩa vụ pháp lý phải tiếp quản và hoàn thành toàn bộ phần khối lượng dang dở đó mà không được quyền từ chối hay đòi hỏi tăng giá hợp đồng.
2. Quy định về tài khoản thanh toán: Trong Thỏa thuận liên danh phải nêu rõ phương thức thanh toán: Chủ đầu tư thanh toán trực tiếp vào tài khoản riêng của từng thành viên theo giá trị nghiệm thu thực tế, hay thanh toán qua tài khoản của thành viên đứng đầu để đơn vị này phân bổ lại. Việc quy định minh bạch từ đầu giúp ngăn chặn nguy cơ tranh chấp nội bộ chiếm dụng vốn sau khi trúng thầu.

Các nhà thầu xây dựng cần trang bị cho mình bộ hồ sơ năng lực công ty xây dựng chuẩn mực để luôn sẵn sàng ghép cặp liên danh với bất kỳ đối tác lớn nào.

---

Bảng đối chiếu: Liên danh hiệu quả vs Liên danh hình thức (Rủi ro cao)

Bảng phân tích dưới đây chỉ rõ sự khác biệt giữa một mô hình liên danh chiến lược thực chất (như gói thầu suối Bưng Môn) và một liên danh "chắp vá" tiềm ẩn nguy cơ đổ vỡ:

                 SO SÁNH MÔ HÌNH LIÊN DANH TRONG ĐẤU THẦU
+--------------------+---------------------------------------+---------------------------------------+
| TIÊU CHÍ SO SÁNH   | LIÊN DANH CHIẾN LƯỢC (HIỆU QUẢ CAO)   | LIÊN DANH HÌNH THỨC (DỄ BỊ LOẠI/TRANH CHẤP)|
+--------------------+---------------------------------------+---------------------------------------+
| Mục đích liên danh | Bổ trợ chuyên môn sâu, cộng dồn năng  | "Mượn danh" để đủ doanh thu,          |
|                    | lực máy móc và dòng tiền thi công     | bán thầu phụ trái phép sau trúng thầu |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------------------------+
| Phân chia việc     | Bóc tách BOQ chi tiết theo từng hạng  | Ghi tỷ lệ % chung chung, không rõ     |
|                    | mục công trình rõ ràng                | ai chịu trách nhiệm hạng mục nào      |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------------------------+
| Thỏa thuận LD      | Chặt chẽ, khớp 100% mẫu HSMT, đầy đủ  | Mơ hồ điều khoản ủy quyền, sai sót    |
|                    | điều khoản tài khoản thanh toán       | tỷ lệ %, thiếu tên thành viên         |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------------------------+
| Hồ sơ năng lực     | Đồng bộ chuẩn hóa, cùng một phong cách| Chắp vá từ nhiều file PDF khác nhau,  |
| đính kèm E-HSDT    | nhận diện thương hiệu chuyên nghiệp   | dữ liệu số liệu tài chính mâu thuẫn   |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------------------------+
| Rủi ro vận hành    | Thấp, có quy chế phối hợp và ban chỉ  | Rất cao, dễ xảy ra tranh chấp quyền   |
| công trường        | huy công trường thống nhất            | lợi và đùn đẩy trách nhiệm tiến độ    |
+--------------------+---------------------------------------+---------------------------------------+

---

Quy trình 6 bước thiết lập hồ sơ liên danh bất khả chiến bại

Để xây dựng một liên danh dự thầu vững như bàn thạch, sẵn sàng chinh phục các gói thầu hạ tầng quy mô hàng trăm tỷ đồng, RTS Agency khuyến nghị quy trình 6 bước chuẩn hóa:

                 QUY TRÌNH 6 BƯỚC THÀNH LẬP LIÊN DANH DỰ THẦU
   [Bước 1] ───>  [Bước 2] ───>  [Bước 3] ───>  [Bước 4] ───>  [Bước 5] ───>  [Bước 6]
 Quét E-HSMT    Chọn lọc đối    Bóc tách BOQ    Soạn Thảo thuận  Chuẩn hóa bộ   Ký số điện tử
 bóc tách tiêu  tác có năng     và chốt tỷ lệ   liên danh bám    hồ sơ năng lực & nộp thầu
 chuẩn năng lực lực tương hỗ    phần trăm việc  sát Mẫu HSMT     đồng bộ 4 bên  trên hệ thống

• Bước 1: Quét toàn bộ tiêu chuẩn đánh giá của E-HSMT: Liệt kê chi tiết yêu cầu về doanh thu bình quân, hợp đồng tương tự, số lượng kỹ sư và chủng loại máy móc thiết bị chủ yếu.
• Bước 2: Tìm kiếm đối tác có năng lực bù trừ hoàn hảo: Lựa chọn thành viên có sở trường ở những hạng mục mà doanh nghiệp mình còn thiếu (ví dụ: thiếu máy cắm bấc thấm, thiếu trạm trộn hoặc thiếu chứng chỉ năng lực hạng 1).
• Bước 3: Bóc tách BOQ và chốt tỷ lệ % công việc minh bạch: Thống nhất phân chia từng hạng mục công việc trên bảng tính Excel, bảo đảm tổng tỷ lệ làm tròn tuyệt đối 100%.
• Bước 4: Soạn thảo Thỏa thuận liên danh chuẩn mực: Sử dụng đúng Form mẫu trong E-HSMT, rà soát từng câu chữ về người đại diện hợp pháp, tài khoản ngân hàng và nghĩa vụ bảo lãnh dự thầu.
• Bước 5: Thiết kế và đồng bộ bộ Hồ sơ năng lực liên danh: Ghép nối tài liệu của các bên thành một thể thống nhất, trình bày đẹp mắt, mạch lạc từ sơ đồ tổ chức công trường chung đến chứng nhận năng lực từng đơn vị.
• Bước 6: Ký số điện tử và kiểm tra chéo trước khi nộp thầu: Đại diện đứng đầu liên danh tải toàn bộ file lên hệ thống Mạng Đấu thầu Quốc gia, in bản Preview cho các thành viên kiểm tra chéo lần cuối trước khi bấm gửi.

Doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm về quy trình thiết kế hồ sơ năng lực dự thầu chuyên nghiệp để tạo ấn tượng vượt trội trước các Tổ chuyên gia chấm thầu.

---

Xây dựng hồ sơ năng lực liên danh dự thầu chuyên nghiệp cùng RTS Agency

Chiến thắng tại những đại công trình quốc gia như tuyến suối Bưng Môn sân bay Long Thành là minh chứng rõ ràng nhất cho xu thế: Muốn đi nhanh hãy đi một mình, muốn đi xa và làm dự án lớn bắt buộc phải liên danh.

Tuy nhiên, một liên danh mạnh không chỉ cần máy móc tốt ngoài công trường, mà cần một bộ Hồ sơ năng lực liên danh chuẩn mực, logic và thuyết phục tuyệt đối trên từng trang văn bản.

RTS Agency với nhiều năm kinh nghiệm tư vấn và thiết kế hồ sơ thầu cho các tập đoàn xây dựng và tổng thầu cơ điện hàng đầu Việt Nam mang đến giải pháp toàn diện:

• Thiết kế Hồ sơ năng lực thầu (Profile) liên danh: Chuẩn hóa nhận diện thương hiệu, kết nối năng lực máy móc, tài chính và dự án tương tự của các thành viên liên danh thành một bản Profile tổng lực đầy sức nặng. Khám phá giải pháp thiết kế hồ sơ năng lực trọn gói của RTS.
• Tư vấn và thẩm định pháp lý Thỏa thuận liên danh: Rà soát từng điều khoản ủy quyền, tỷ lệ phần trăm phân công công việc và bảo lãnh ngân hàng theo đúng quy định mới nhất của Luật Đấu thầu 2023.
• Chuẩn hóa biện pháp thi công và sơ đồ tổ chức công trường chung: Xây dựng thuyết minh kỹ thuật phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên, giúp hồ sơ đạt điểm số tuyệt đối ở bước đánh giá kỹ thuật.

Đừng để những sai sót thủ tục làm lỡ cơ hội liên danh chinh phục những gói thầu trăm tỷ. Hãy liên hệ với RTS Agency ngay hôm nay để được tư vấn chiến lược xây dựng hồ sơ năng lực liên danh thầu hoàn hảo nhất!